some_text

Suriye’de savaş on yıl sürerse

21 May 2013 -
taha-akyol

Taha Akyol, 21.05.2013, Hürriyet

SURİYE’de içsavaşın on yıl sürebileceğini söyleyen şom ağızlı; Amerikalı yazar Michael Totten’dir. Bunun Türkiye’yi nasıl etkileyeceğini düşünebiliyor musunuz?!

Hem Reyhanlı gibi güvenlik olayları bakımından hem mezhep ve kimlik gerilimleri bakımından!
Şom ağızlı diyorum fakat adamın yazdıkları önemli.

Hele de Obama-Erdoğan görüşmesinde Amerika’nın siyasetinde önemli bir değişiklik olmayacağı görüldükten sonra, Suriye’deki içsavaşın, uzun süre devam edeceği belli olmuştur artık. Hem de mezhep ve etnik rengi gittikçe daha da keskinleşerek!

KURTARILMIŞ BÖLGELER

Totten, Word Affairs Journal sitesindeki yazısında, Suriye’yi içsavaş dönemindeki Lübnan’a benzetiyor: Ülke coğrafyası kimliklere göre silahlı ‘kurtarılmış’ bölgelere bölünüyor! Ne yenişebiliyorlar ne de merkezi bir otorite oluşabiliyor. Savaş yıllarca sürüyor.

Totten yazısında haritalar da vermiş; etnik ve mezhep haritası ile, Esad’ın ve muhaliflerin hâkim oldukları ‘kurtarılmış’ bölgeler örtüşüyor!

Bir de Kuzey’de PKK’nın PYD kolu var.

HİZBULLAH FAKTÖRÜ

Washington Post’ta Liz Sly, Esad’ın “Alevi mezhebi mensuplarından” 60 bin kişilik bir milis ordusu kurarak savaşa hız verdiğini yazdı. Bunları İran’dan ve Lübnan’daki Şii Hizbullah örgütünden gelen uzmanlar eğitiyor. “Hizbullah, ordudan daha profesyoneldir” diyen Sly, “sarkaç Esad lehine” diye de yazıyor!

Ve son iki günde Sünni kenti El Kuseyr’e Esad ordusunun düzenlediği saldırıda Hizbullah da yer aldı! Güney’deki Humus vilayetine bağlı El Kuseyr, Lübnan sınırına yakın olması bakımından da Sünni üssü olması bakımından da stratejik olarak çok önemlidir.

Kent düşerse Esad’ın stratejik avantaj kazanacağı belirtiliyor. (Ayrıntı için Dünya sayfamıza bakabilirsiniz.)

ETNİK TEMİZLİK

Esad, Suriye’nin nüfusça Nusayri/Alevi ağırlıklı olan batı bölgelerinde kesin hâkimiyet kurmak için, buralarda Sünnilere karşı “etnik temizlik” yapıyor. Esad yanlılarının vahşetine son örnek, Akdeniz kıyısındaki Sünni kenti Tartus’a bağlı Banyas’ta çoğu kadın ve çocuk yüzlerce kişinin öldürülmesidir. Etnik temizlik uygulamasının bir örneğidir bu.

Özgür Suriye Ordusu ve bilhassa “Cihatçılar” da hâkim olduğu yerlerde Alevilere karşı etnik temizlik yapıyorlar. Halid Hamad adlı bir Sünni fanatik, ölü bir Alevi’nin kalbini çıkarıp çiğneyerek TV ekranlarında poz verdi! Bu belki tekil bir olay ama nasıl bir kinle hareket edildiğini gösteriyor.
İçsavaşlar, nizami harplerden çok daha vahşi olur zaten.

LÜBNAN VE BALKANLAR

Suriye’ye tek gözümüzü kapatarak bakmak vicdani olmayacağı gibi, “büyük resmin” görülmesine de engel olur. Büyük resim, Suriye’deki bu “Lübnanlaşma” tablosudur! Ömer Seyfettin’in mesela “Bomba” hikâyesinde anlattığı “Balkanlaşma”nın 21. yüzyılda Suriye’de, Ortadoğu’da yaşanmakta olduğudur.

Ya bir de “on yıl” değilse bile “yıllarca” daha devam ederse!

Türkiye, Suriye konusunda “Bize ne” diyemezdi. Çünkü sınırın o tarafındaki hassasiyetlerin hepsi, sınırın bu tarafında da var!

Gündemde askeri çözüm yok; Obama net olarak söyledi bunu. Uzman Hugh Pope’un dünkü Hürriyet’te arkadaşımız Cansu Çamlıbel’e ifade ettiği gibi “Türkiye’nin tek başına yapabilecekleri sınırlıdır”.
Suriye politikamızda gücümüzü aşmamak gerektiği gibi, bırakın Esad yanlısı olmayı, pasif kalmamız da düşünülemez. Benim ta baştan beri savunduğum, Türkiye’nin Batılı müttefikleriyle birlikte hareket etmesidir.

Haziranda Cenevre’de yapılacak uluslararası toplantı önemli ama bu, uzun ve netameli yoldaki dönemeçlerden biri olacak sadece.

{\rtf1\ansi\ansicpg1252 {\fonttbl\f0\fnil\fcharset0 ArialMT;} {\colortbl;\red255\green255\blue255;\red51\green51\blue51;\red255\green255\blue255;} \deftab720 \pard\pardeftab720\sl360\partightenfactor0 \f0\fs26 \cf2 \cb3 \expnd0\expndtw0\kerning0 \outl0\strokewidth0 \strokec2 }